Myu Tsaw Myit

Ningma Kap

October 9, 2004 — Jinghpaw Wunpawng amyu sha ni hta tsun kajai, gumhkawng, arawng la nga ai gaw “Myu Tsaw Myit” ngu ai ga hkaw rai nga ai.

N’dai ga hkaw hte n’dai lam hpe lai wa sai tsa Jaw Prat 2 daram hta, n’gun kaba ai amyu ni n’gun n rawng ai amyu ni hpe dip ka-up ai ten ni hta dip sha hkrum ai ni a matu grai ahkyak ai, manu dan ai myit masa ni tai lai wa sai hte amyu mungdan ngu dai ni grin nga lu masai.

Myen amyu sha ni “Myu Tsaw Masa” ngu ai hpe English up ai ten 1920 ning daram kaw n’na jai lang hpang n’na aten kadun hta Myen amyu sha yawng hpe mau na daram kahkyin gumdin lu let Myen mung shanglawt lawan lu na matu n’gun jaw ya sai.

Ngai chye na ai hku nga yang, anhte Jinghpaw Wunpawng amyu sha ni gaw Myen amyu kaba lailen hte dip-up wa ai hpe dum wa ai 1955 ning daram kaw n’na shanglawt ai lam a lachyum chye wa ai shaloi she, “Myu Tsaw Myit” ngu ai masa hpe Wunpawng sha ni kata ahkyak shatai jai lang wa ai hpe mu lu ai.

“Myu Tsaw Myit” katu ai masha law wa ai majaw aten kadun hta Jinghpaw Shanglawt Hpyen Dap (KIA) hpe grai dam lada ai hku hpaw n’na, lahkam kaba hte Wunpawng amyu ting a myit mada shara tai wa sai. KIA Dap hpe “Myu Tsaw Dap” ngu n’na shagrau wa saga ai.

“Myu Tsaw Myit” hte bungli galaw ai shaloi awng dang ai lam, kahkyin gumdin lam gaw lak lai n’na lu la tim, maga mi de gaw tinggyeng shanang ai lam, asak du baw law law sum ai lam, kaga amyu ni hpe n ju n dawng ai lam ni byin shangun nga ai. Dai majaw, n’dai masa gaw masha amyu law law nga pra ai n’dai mungkan hta aten galu mying gum hkawng nga na matu n mai byin nga ai.

Rawt galu kaba nga sai mungdan masha ni, myit masa tsaw ai masha ni a man e “Myu Tsaw Myit” ngu ai ga hkaw hpe kadai n lang sai. N’dai hte seng n’na tsun jahta wa ai masha hpe n tsen wa masai. Myu Tsaw Myit, tinang amyu hpe ladu shanang tsaw ra makawp maga mayu ai myit ni gaw mungkan shara shagu hta jahten sharun bungli hpe shabyin shangun nga sai.

Anhte Jinghpaw Wunpawng sha ni gaw, n’dai ga hkaw hpe dai ni du hkra ninggang shatai nga ga ai. Maigan masha langai KIA magam gun ni hpe “Nanhte Myu Tsaw Myit san san hte sha n’dai daram kaba ai bungli hpe lu galaw ai i?” nga n’na san ai. “Shabrai n la ai sha, bungli galaw ai ni gaw lagut re.” nga matut tsun ai hpe ngai nan na lawm yu sai.

“Myu Tsaw Dap” kata Wunpawng amyu ting hpe tsaw ra ai myit yawm wa n’na tinang amyu ru sai hpe tsaw ra ai myit grau kaba wa sai kun? Teng man ai “Myu Tsaw Myit” gaw hkam sharang ai, kahkyin gumdin ai hpe hkrang shapraw ya ai. “Myu Tsaw Myit” hpring tsup ai “Myu Tsaw Dap” na ningbaw ni dai ni n mai hkrum, rau n mai pra nga ma sai.

Pang Wa du KIO ni “Myu Tsaw Myit, Mungshawa a Ara” hpe madung tawn n’na KIO Ginjaw hte kaga san san nga let amyu a matu rau jawm galaw na lachyum tsun nga ai. KIO kaw n’na ga garan pru mat ai ni yawng gaw “tinang amyu hpe tsaw ra ai majaw” ngu ai ga hpe ninggang lang ai ni hkrai re, kaja wa amyu a matu hpa lu galaw nga sai kun? Wunpawng Mungdan hpe ga garan n’na hpya sha na yaw ai hkrai rai nga ma ai. Hpaga Dap hpaw n’na myusha rawt jat lam hta shakut na nga yang gaw, garan pru tim mai na re.

Ngai KIA magam gun langai, KIO salang ni a lu su jahti ai hpe manawn n’na, n ju n dawng ai majaw, “Myu Tsaw Dap” langai hpaw na nga yang, ngai jau jau galaw na sai, shing n rai KIA Dap hta n nga sana re; mungshawa hku asan sha hpaga bungli galaw sana re.

Vietnam rawtmalan ningbaw Hochiminh gaw “Myu Tsaw Myit” ajet hte Vietnam mungdan hpe gaw de ya sai. Miwa ningbaw Mao Zedong gaw “Myu Tsaw Myit” hpe ningpawt shatai n’na Miwa Gumsan Mungdan hpe gaw de sai. Shanhte ni tinggyeng sutgan hpa n lu ma ai. Dai ni na ten yu chyai na tinggyeng arung arai hpa n tawn da ma ai.

Anhte Wunpawng “Myu Tsaw Dap” law law na ningbaw hpu-awn ni gaw gara hku rai nga ga ai kun? “Myu Tsaw Myit” hpe n’ten kaw sha shakap tawn ai majaw, KIO kanau, kajan , kasha grai law wa sai. Kaja wa “Myu Tsaw Myit” rawng yang, Du Kaba Lasang Awng Wa gaw KIO Ginjaw hte bai kahkyin lu ra na re.

Wunpawng mungkan ting mying n kaja ai hku jahpyap shapoi kau hkrum ai Sut Du Bawmwang La Raw gaw “Myu Tsaw Myit” a majaw KIO Ginjaw Salang ni hte asan sha hkrum shaga bawngban lu ai ngu shadu ai.

Dai ni na ten hta “Myu Tsaw Myit” rawng ai, n rawng ai hpe madung n ngu mayu ai, yawng gaw numgaw langai npu kaw sha, dap hkun langai kaw sha, amyusha lam hpe jawm myit na hpe anhte Sak Ram Magam Gun ni ra sharawng ga ai. “Myu Tsaw Myit” rawng n’ngai, amyu a matu shakut na nngai ngu n’gup bawlaw nga ai hpe anhte htang n kaba ga ai.

Wunpawng amyu sha ni “Myu Tsaw Myit” hpe nau n tsun ai sha, Wunpawng amyu sha ni a matu ta tut hpa baw galaw na, hpa baw galaw nga sai ngu ai hpe sha madung tawn na ra sai.

Nang Jinghpaw Wunpawng amyu sha ni a matu akyu rawng ai hpa galaw nga a ta?

Lahta na ningmu ni gaw Ningma Kap a ningmu ni sha rai n’na The Kachin Post a ningmu ni n re ai lam chye shangun mayu ga ai. Ningma Kap gaw Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyen Dap, KIA, hta magam gun nga ai wa rai nga ai.