Tinang Galoi N Shut, Masha Kaga sha Shut

Sumbrun Yaw/ Myitkyina

September 18, 2004 — Daini anhte a Wunpawng uhpawng hta manghkang byin, shanut wa ai lam ni hpe sawn yu yang e, ra ai marai langai ngai, shing n rai, 2, 3, shing n rai, uhpung langai ngai a majaw rai na re ngu shadu ai. N’dai lam hpe mara shagun ai hku n rai u ga. Mara madun ai hku brang lang Wunpawng myusha kaji, kaba hpe kadun ai hku tsun dan mayu ai hku re.

Nambat 1 shut ai gaw maigan mungdan e nga ai masha marai 5 daram re. Dai ni gaw shanhte a akyu ara a marang e Sut Du Bawmwang La Raw hpe e shingdu kaw n’na zai ladat hte n jaw ai hku shaw garum ai ni rai nga ma ai. N jaw ai ngu ai hta Wunpawng myusha ni hpe jamjau shangun ai, maru marang byin wa na hku galaw na myit nchyan shaw ai hpe ngu mayu ai.

Jinghpaw Wunpawng Amyu Sharawt Hpung, Pan Kachin, hpe galaw ai mung “ana” zing na matu, Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung, KIO, kata de lu ganaw bang na matu gaw sharawt da ai de gale mat ai lam hpe chye lu ai. Sut Du wa gaw gumhpraw shaw ai daram sha rai n’na “shingna” tai hkrum sai. Dai ladat hpe January shata 2004 hta Bawmwang La Raw hku n’na ramma hte mung masha tsawmra mi hpe bai lang n’na “shingna” bai shatai dat sai hku re.

Dai “ana” zing masing n byin wa jang ramma hte mung masha ni hpe tawn kau da n’na hprawng mat wa ai hpe na chye lu ai. N’dai zawn rai n’na ramma ni hte mung masha ni hpe jamjau jaw, mying hten shangun ai, Wunpawng Mungdan kaw n’na pru ai nhprang sut rai ni hpe shaw dut sha n’na gumhpraw lu jang Wunpawng myusha ni hpe bai hkabra na hku galaw ai lam gaw jaw ai kun? Mai kaja ai lam re kun? Dai hte maren, Wunpawng myusha ni a matu prat tup Myen hpyen wa hpe woi gasat wa ai Du Kaba Hpauyam Tsam Yan hte kaga ningbaw ningla ni mung dai Sut Du wa hpe myit nchyawn shaw garum ai ni a majaw daini jamjau hkrum sai lam hpe kaji, kaba yawng chye sai. Wunpawng Mungdan Shang Lawt Hpyen Dap a ningtau Dap Awn Daju Du Kaba Lazing Bawk hpe mung Miwa ni hte Sut Du Bawmwang La Raw pawng n’na Miwa Gumhpraw wan 30 jaw n’na “kyezah” ni hpe gapaw sat kau shangun ai re lam, Shatapru na Sut Du wa hte ni nawn ai ramma langai tsun wa ai.

Thai mungdan hta Sut Du wa hte shaning shi shadang n’na hka hte nga zawn rai rau nga wa ai KIO na salang n’kau mi hte Sut Du wa mung Shanglawt Du Jum langai e n teng n man ai hku sut du wa a myiman lu na matu sumprat dawk ya ai majaw n shaga hkat hkra byin mat wa ai madang de du sai lam mung na chye lu ai. Dai Du Jum gaw KIO Ginjaw Committee a laika pa hte “dazik” ni hpe mung lang n’na tingyeng hpaga lam ni hta jailang ai lam, shanglawt hpung kaw n’na kaga mungdan ni hpe jaw ra ai gumhpraw, US $ mun hku n’na, hkap la nhtawm seng ang ai de n du ai sha, mat mat ai lam ni hpe mung na chye lu ai. Dai hte maren, Shanglawt uhpung a malawm plangai rai nga ninglen, kaga uhpung de shang n’na Shanglawt uhpung hpe hten bya na hku galaw ai rai yang, seng ang ai uhpung ni kaw n’na mara n madi madun, n sharin shaga mai ai kun? Anhte kaji, kaba yawng sawn yu ga.

N’dai zawn, tinang a uhpung kata na tinang a masha hpe shut shai ai lam ni hta daru sharin shaga ai raiyang dai sharin shaga ai uhpung na masha ni hpe shut ai ngu tsun na kun? Dai hte maren uhpung uhpawng shagu hta ritkawp tara nga na re. Dai hpe laja lana tawt lai ai rai yang mara hte maren ging dan ai ari jaw ai rai yang shut ai ngu n’na mara hta mai ai kun? N’dai zawn re ai kata lam ma hkra hpe anhte naw shawng san sagawn, chye ai hpang she KIO hpe mi rai rai, gara uhpung hpe mi rai rai, mara madi madun mai ai rai yang dai shaloi madi madun hkat yang she htap htuk na re.

Anhte a Wunpawng Mungdan Shawnglawt Hpung ngu ai gaw myusha yawng a matu shaning law law jamjau hkrum, kaw si hpang gara hkrum, hkrap ngu hkrap ngoi, yawn ningtsang, si hkrung si htan, sai hte gaw da ai uhpung re. Loi ai uhpung n re. Gadai mi mara shagun gun, gadai mi htim bang bang, hkrit n’na gaw da ai uhpung n re. Wunpawng myusha yawng a matu ngu galaw da ai uhpung she re. N’dai uhpung shut ai ngu tsun na anhte hta grai yak ai. N’dai uhpung hpe shut ai ngu ai wa gaw “dap kawp kaw tsap azat ai masha” she re.

Anhte Jinghpaw Wunpawng myusha ni jamjau ai, matsan ai gaw KIO a majaw n re. Lauban, Hpaga La ni Lung seng, Ja n lu htu wa ai mung KIO a majaw n re. Lauban n’kau mi lam amyu myu hku n’na, maigan Hpaga La ni hpe n lu shingjawng, n kam shingjawng ai majaw n ganaw lu jang manang wa hpe mara shagun na kun?

Shut ai lam mahkra gaw Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung hpe sha mara shagun nga na kun? Dai mara shagun chye ai ni gaw ta tut hta hpabaw wa Wunpawng myusha ni hpe woi galaw sai kun? Mung shawa, mung shawa nga n’na KIO hpe jahpyak n’na daini hpabaw lu sai i? Dai mung shawa nga n’na tsun ai masha kaw kaja wa mung masha gade wa kap ai kun? Wunpawng myusha ni a matu grau kaja wa sai kun? Dai zawn jahpyak n’na hpa baw akyu pru sai kun? Masha kaga wa sha shut chye n’na tinang gaw galoi mung n shut, mara n lu, dingman sai rai kun?

Daini anhte a uhpung kata galaw ra ai lam, hkyen lajang da ra ai lam ni hpe mung galaw nga ding yang re. Yawng hpe n’dau kau n’na galaw mai ai baw bungli nga ai zawn n n’dau ai sha galaw ai baw bungli ni mung law law nga ai. N’dai lam ni gaw anhte myusha ni hpe tsawra ai, nang Wunpawng myusha langai rai nit dai majaw tsun dan n ra sana re ngu kam ai. Shanglawt Hpung a lam woi ai de myit hkrum, lahkrip ra ra hte n shut n shai hkan sa, madi shadaw nga yang myit mada da ai de du wa na re ngu kam ai.

Dai re ai majaw, anhte jahten sharun ai hku n re sha, madi shadaw, hpaji jaw ai hku mahtang galaw yang she kaja na re. Wunpawng shada she gasat hkat wa na zawn zawn, Myen wa a sumprat dawk bang ai lam ni grau grau awngdang wa na lam ni hpe anhte koi yen ga. Dai hte maren Myen wa hte n ganawn n mai rai n’na ganawn let byin mai ai lam ni hpe tam let, sut lu nga mai lam, mung masa lam, hkauhting hkauna, rawt jat bawng ring lam galaw nga ai Wunpawng sha ni hpe mung anhte shanhte a myit, mabyin masa kata de shawng shang yu n’na mara madi madun mai ai raiyang dai shaloi madi madun, sharai la hkat yang she manu na re.

Lai wa sai January shata 2004 kaw n’na byin nga ai manghkang hpe hparan na matu Wunpawng Amyusha Mungbawng Rapdaw hku n’na Du Kab Lasang Awng Wa hte Pang Wah kaw nga ai shi a masha ni, Sut Du Bawmwang La Raw hte mung jahkrup n’na lit la hparan sa wa nga sai hte maren tsawmhtap wa n’na hpang de n’dai zawn n byin wa hkra yawng a myit hta bang da ga ngu n’na mung lajin ai hku re.

N’dai ga ngau gaw Sumbrun Yaw a ningmu ni hte sawk sagawn da ai lam ni rai n’na, The Kachin Post a ningmu ni n re ai lam chye shangun mayu ga ai.